بیماریهای قلبی و کلیوی مانند دو همسایه بدقلق هستند که هر کدام وضعیت دیگری را وخیمتر میکند. برای شکستن این چرخه تخریبی، انجمن بیماریهای قلبی اروپا و انجمن کلیوی اروپا دستورالعملهای جدیدی را برای مدیریت همزمان این دو عارضه منتشر کردند. هدف این راهنما که در کنگره ESC Congress ۲۰۲۶ معرفی شد، شناسایی سریع مشکلات کلیوی در بیماران قلبی است تا با درمانهای بهموقع، ریسک نارساییهای شدید کاهش یابد.
ابتلای افراد به بیماریهای قلبی-عروقی (CVD) اغلب با احتمال بالای آسیب کلیوی همراه است. اهمیت این موضوع در جایی است که بیماری کلیوی مزمن یا CKD — یعنی زمانی که اختلالات کلیه حداقل سه ماه تداوم داشته باشند — میتواند سرعت پیشرفت بیماریهای قلبی را به شدت افزایش دهد.
چرخه خطرناک برای ۱۰۰ میلیون اروپایی
پیشبینی میشود تا سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰۰ میلیون نفر در اروپا با بیماری کلیوی مزمن دستوپنجه نرم کنند. مشکل اصلی این است که این دو عضو در یک حلقه معیوب گرفتار شدهاند؛ کلیه آسیبدیده فشار بیشتری را به قلب تحمیل میکند و قلبی که ضعیف شده، نمیتواند خونرسانی مناسبی به کلیهها داشته باشد.
هر دو بیماری باعث ناتوانی شدید و کاهش طول عمر میشوند. اما نکته اینجاست که CKD میتواند پیشرفت CVD را تسریع کند و بالعکس؛ این چرخه باعث بروز زودهنگام حوادث قلبی و نیاز سریعتر به دیالیز در سنین پایین میشود.
دکتر Kevin Damman، استاد دانشگاه University Medical Centre Groningen در هلند، معتقد است پیشرفتهای علمی اخیر راهکارهای سادهای را معرفی کردهاند که میتواند مسیر این روند خطرناک را تغییر دهد. او تأکید میکند که نباید منتظر ظهور علائم شدید ماند، بلکه باید از همان ابتدای تشخیص بیماری قلبی، وضعیت کلیهها را هم بررسی کرد.
پاسخ به پرسشهای رایج
بیماری کلیوی مزمن (CKD) دقیقاً چه زمانی تشخیص داده میشود؟
زمانی که اختلالات ساختاری یا عملکردی کلیهها حداقل به مدت سه ماه ادامه یابد و بر سلامت فرد تأثیر بگذارد، تشخیص CKD داده میشود. طبق دستورالعملهای جدید، برای این شناسایی، آزمایش خون جهت سنجش نرخ فیلتراسیون گلومرولی و آزمایش ادرار برای بررسی نسبت آلبومین به کراتینین ضروری است.
چه آزمایشهایی برای شناسایی ارتباط قلب و کلیه لازم است؟
کدام داروها در متوقف کردن این چرخه موثر هستند؟
استفاده زودهنگام از داروهای مهارکننده RAS و SGLT2 در کنار درمانهای مبتنی بر استاتین، برای کاهش عوارض قلبی و کلیوی بسیار حیاتی است.
