مصرف شوید در ایران، در ۲۴ مهر ۱۴۰۵، میتواند در کنار یک رژیم غذایی سالم، به بهبود وضعیت کبد چرب کمک کند. این گیاه با کاهش التهاب و کنترل سطح چربی‌های خون، فشار را از روی کبد برمی‌دارد؛ هرچند نباید آن را جایگزین درمان‌های پزشکی یا تغییر سبک زندگی کرد. خیلی از ما بعد از سونوگرافی با اصطلاحاتی مثل کبد چرب گرید یک یا دو آشنا می‌شویم. در چنین شرایطی، هر راهکاری که التهاب کبد را کاهش دهد ارزشمند است. شوید به دلیل داشتن ترکیباتی مثل کورستین، مانند یک پکیج ضدالتهاب عمل می‌کند و به کبد کمک می‌کند تا دوباره به تعادل برسد.
کبد چرب گرید یک و دو و داستان ۵ درصد چربی
برای درک بهتر نقش شوید، اول باید بدانیم کبد چرب دقیقاً چیست. طبق داده‌های موجود، ۱۰۷۷۱۵۳ وقتی بیش از پنج درصد وزن کبد را چربی تشکیل دهد، تشخیص کبد چرب داده می‌شود. این وضعیت معمولاً بی‌صدا پیش می‌رود و بسیاری از افراد تنها زمانی متوجه آن می‌شوند که آنزیم‌های ALT و AST بالا می‌رود یا کبد در سونوگرافی روشن دیده می‌شود.
تجمع چربی در کبد صرفاً یک مسئله ساده نیست، بلکه میتواند زمینه‌ساز مقاومت به انسولین و دیابت نوع دو شود. بنابراین هر ماده‌ای که بتواند مانع ورود چربی‌های آزاد به کبد شود یا خروج آن‌ها را تسهیل کند، در واقع از کبد محافظت می‌کند.
اگر به دنبال تغذیه سالم هستید، انتخاب میوه‌های درست در کنار سبزیجات اهمیت زیادی دارد. مثلاً می‌توانید بررسی کنید که خرمالوی رسیده یا نارس برای مصرف بهتر است و چطور باید آن را نگهداری کرد.
دمنوش و پودر شوید برای کنترل کبد
باید توجه داشت که اثرات برگ تازه شوید با دانه‌های آن متفاوت است. برگ‌ها سرشار از ویتامین A و C هستند و هر صد گرم آن تنها ۴۳ کیلوکالری دارد، اما دانه شوید غلظت اسانس‌های درمانی بیشتری دارد. برای رسیدن به بهترین نتیجه، روش‌های زیر پیشنهاد می‌شود:
دمنوش ترکیبی: یک قاشق چای‌خوری دانه خردشده را با یک قاشق غذاخوری برگ خشک در دو لیوان آب جوش بریزید و ۱۰ دقیقه دم کنید. نوشیدن یک تا دو فنجان از این دمنوش بعد از غذاها مناسب است.
مصرف پودر: دانه شوید را آسیاب کنید و روزانه یک تا دو گرم از آن را در ماست یا سوپ بریزید. تحقیقات انسانی نشان داده که مصرف این مقدار به مدت هشت تا دوازده هفته، تأثیرات مثبتی بر سطح تری‌گلیسرید و LDL خون دارد.
استفاده از شوید تازه در سالاد و ماست هم عالی است. هرچند دوز مواد موثره در حالت تازه کمتر از پودر و دمنوش است، اما همچنان بخشی از یک رژیم ضدالتهاب محسوب می‌شود.
ترکیبات شوید و تاثیر آن بر آنزیم‌های ALT و AST
شوید گیاهی بومی منطقه مدیترانه و خاورمیانه است که در کشورهایی مثل مصر، هند و یونان کاربرد زیادی دارد. از نظر علمی، دلیل اثرگذاری این گیاه وجود فلاونوئیدهایی مانند کورستین و اسید کلروژنیک است.
در مطالعات آزمایشگاهی، تجویز عصاره شوید با کاهش معنی‌دار چربی ذخیره شده در کبد و پایین آمدن سطح آنزیم‌های ALT و AST همراه بوده است.
این گیاه با مهار مسیرهای التهابی، از تخریب سلول‌های کبدی جلوگیری می‌کند. اثر مدر (ادرارآور) ملایمی هم دارد که در مراحل ابتدایی کبد چرب، به دفع مایعات اضافی کمک می‌کند.
البته احتیاط لازم است. افرادی که فشار خون پایین دارند یا داروهای کاهنده قند خون مصرف می‌کنند، باید با دقت از شوید استفاده کنند، چون احتمال دارد فشار و قند خون بیش از حد کاهش یابد. همچنین کسانی که داروهای ضدانعقاد مثل وارفارین مصرف می‌کنند، حتماً با پزشک مشورت کنند.
در دوران بارداری و شیردهی، مصرف شوید در غذاها کاملاً عادی و بیخطر است، اما توصیه نمیشود دوزهای بالای عصاره یا مکملهای غلیظ مصرف شود.
تمایز اصلی این مطلب در تفکیک اثرات برگ و دانه شوید است. تصور بسیاری این است که تنها اضافه کردن شوید به ماست کافی است، اما برای اثرات درمانی روی آنزیم‌های کبدی، دانه شوید و ترکیبات اسانسی آن نقش کلیدی دارند. همچنین برای مشاهده تغییرات در پروفایل چربی خون، بازه زمانی ۸ تا ۱۲ هفته ضروری است.
آنچه باید بدانید
آیا شوید جایگزین داروهای کبد چرب است؟
خیر، شوید یک کمکدرمان و مکمل تغذیهای است. هرگز نباید داروهای تجویز شده توسط پزشک را حذف کرد و تنها به سبزیجات تکیه داد.
چه مدتی باید شوید مصرف کنیم تا اثر کند؟
مطالعات انسانی نشان می‌دهد مصرف منظم دوزهای پیشنهادی به مدت ۸ تا ۱۲ هفته میتواند تغییرات مثبتی در سطح چربی خون و نشانگرهای التهابی ایجاد کند.
آیا مصرف شوید در بارداری خطرناک است؟
مصرف شوید به مقدار معمول در غذاها و سالادها بیخطر است، اما مصرف مکملهای غلیظ و دوزهای بالای عصاره در دوران بارداری توصیه نمیشود.
